در قراردادهای اجاره مسکونی آیا می دانید هزینه تعمیر پکیج با مالک است یا مستاجر؟ هنگامی که شما مستاجری هستید که واحدی را اجاره کرده اید، طبیعتا انتظار دارید که مالک تمام هزینه تعمیرات را تقبل کند؛ به ویژه هنگامی که دستگاهی مانند پکیج خراب می شود و شما نیاز به تعمیر دارید. از سوی دیگر، اگر مالک ساختمان باشید، ممکن است این دیدگاه را داشته باشید که وقتی مستاجر از پکیج استفاده کرده، پس هزینه تعمیر با اوست. تعمیر پکیج در مشهد و یا سایر شهرهای ایران که تعداد واحدهای اجاره ای بالا است، این مسئله میان موجر و مستاجر تبدیل به چالشی ثابت می شود.
بر اساس قانون، هزینه تعمیر پکیج با چه کسی است؟
براساس قانون، “ماده ۴۸۶ قانون مدنی ایران” می گوید: (تعميرات و كليه مخارجى كه در عين مستاجره براى امكان انتفاع از آن لازم است به عهده مالك است مگر آنکه شرط خلاف شده يا عرف بلد بر خلاف آن جاري باشد).
از سوی دیگر، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه نیز بیان می کند که تعمیرات کلی مورد اجاره و تعمیراتی که برای انتفاع لازم است، بر عهده موجر است. بنابراین، اگر خرابی پکیج ناشی از استهلاک طبیعی، نقص تاسیسات اصلی یا عدم سرویس اصولی توسط مالک باشد، هزینه برعهده مالک است؛ ولی اگر علت خرابی استفاده ناصحیح یا کوتاهی مستاجر باشد یا تعمیراتی جزئی باشد، هزینه با مستاجر خواهد بود.
کدام دسته از هزینه های پکیج بر عهده مستاجر هستند؟
برخی هزینه ها با مستاجر است و مالک نباید آنها را برعهده بگیرد. مهم ترین این موارد عبارت اند از:
- سرویس سالانه، نگهداری پیشگیرانه و استفاده صحیح از دستگاه: مستاجر موظف است پکیج را سالانه بررسی و سرویس کند تا از خرابی قطعات جلوگیری شود. اگر سرویس تاخیر بیفتد و خرابی حاصل شود، مستاجر مسئول خواهد بود.
- تعمیرات جزئی ناشی از استفاده روزمره: مثل هواگیری رادیاتورها، تنظیم فشار، تعویض واشر کوچک، یا تمیز کردن فیلترها که برعهده مستاجر است.
- خرابی ناشی از استفاده ناصحیح یا عدم رعایت نکات ایمنی: مثلا باز گذاشتن شیر آب، استفاده نابجا، یا حذف فیلتر مصرفی. در این موارد مستاجر مسئول است.
- هزینه های مصرفی مرتبط با پکیج: مثل برق، گاز، آب مصرفی که به عملکرد پکیج مرتبط هستند، نیز بر عهده مستاجر است.
هزینه تعمیر برد پکیج با مالک یا مستاجر؟
برد پکیج یکی از قطعات حساس و گران قیمت است. شرایط و معیارهای هزینه تعمیر برد که بر عهده مستاجر یا مالک شامل موارد زیر است:
- اگر برد پکیج به خاطر نوسان برق، نصب غیراستاندارد، نشتی آب یا سرویس نشدن دستگاه دچار آسیب شده باشد، این می تواند ناشی از کوتاهی مالک یا شرایط خارج از کنترل مستاجر باشد. در این حالت غالبا هزینه با مالک است.
- اگر برد پکیج بر اثر استفاده نابه جا، نصب محافظ برق نکردن به دستور مستاجر، یا ضرر ناشی از مستاجر سوخته باشد، آن گاه مستاجر موظف به پرداخت هزینه است.
- اگر قرارداد اجاره صراحتا تعیین کرده باشد که برد پکیج و قطعات اصلی بر عهده مالک است، آن تعهد معتبر است و مالک نمی تواند هزینه را رد کند. بالعکس، اگر قرارداد تعیین کرده باشد که مستاجر مسئول تعمیر قطعات استفاده شدنی باقی است، مستاجر باید هزینه را پرداخت کند.
هزینه سرویس پکیج به عهده کیست؟
سرویس و تعمیر پکیج چگالشی در مشهد و سایر مدل های دیگر که شامل هوا گیری، چک فشار، رسوب زدایی و کنترل عملکرد دستگاه می شود، بیشتر به استفاده مستاجر بستگی دارد. مستاجر از دستگاه در طول دوره اجاره بهره مند می شود و بنابراین در بسیاری از قراردادها مستاجر مسئول هزینه سرویس سالیانه پکیج است.
اگر مستاجر این سرویس را انجام ندهد و این کوتاهی منجر به خرابی عمده شود، مستاجر باید مسئولیت پرداخت هزینه تعمیر را بپذیرد؛ چرا که استفاده نادرست یا عدم نگهداری مناسب به تبع به بار آورنده خرابی است. این نکته هم در مباحث حقوقی ذکر شده است.
هزینه تعویض قطعات اصلی پکیج به عهده چه کسی است؟
اگر قطعه اصلی مانند مبدل حرارتی، پمپ یا برد الکترونیکی دستگاه به دلیل فرسودگی که علت بالا رفتن فشار پکیج نیز می باشد، پکیج خراب شود هزینه بر عهده مالک است. چراکه این خرابی ناشی از استفاده عادی و طول عمر دستگاه است، نه از کوتاهی مستاجر. اما اگر مستاجر دستگاه را سرویس نکرده باشد، محافظت لازم را رعایت نکرده یا استفاده نادرستی داشته باشد که منجر به خرابی قطعه شود، آنگاه مسئولیت هزینه تعویض این قطعه بر عهده مستاجر خواهد بود.
بندهای قولنامه در خصوص تعمیرات پکیج
در بندهای قرارداد معمولا ذکر می شود که دستگاه پکیج سالم به مستاجر تحویل شود و مسئولیت سرویس سالیانه، استفاده صحیح از آن، و تعمیرات جزئی با مستاجر است. از سوی دیگر، تعمیرات ناشی از استهلاک، نقص تاسیساتی و تعویض قطعات اصلی با مالک تعریف می شود.
این توافق کتبی کمک می کند در زمان بروز اختلاف، تعیین هزینه تعمیر پکیج با مالک است یا مستاجر ساده تر شود. همچنین توصیه می شود در قولنامه ذکر شود که مستاجر موظف است در زمان تحویل واحد آن را سرویس شده تحویل بگیرد و در پایان دوره اجاره نیز دستگاه را با سرویس های لازم تحویل دهد.
اگر مالک هزینه تعمیر پکیج را قبول نکرد چه کار کنیم؟
در شرایطی که طبق توافق یا قانون، هزینه تعمیر پکیج با مالک است ولی مالک از پرداخت آن سرباز می زند، مستاجر می تواند به مراجع قانونی مانند شورای حل اختلاف مراجعه کند و شکایت کند. برای مثال، مطابق “ماده ۴۸۶ قانون مدنی”، هزینه تعمیراتی که برای امکان انتفاع مستاجر از ملک لازم است به طور کلی با مالک است مگر آنکه شرط خلاف شده یا عرف منطقه چیز دیگری باشد.
در این وضعیت، مستاجر می تواند یا تعمیر را با هزینه خود انجام دهد و با ارائه مدارک از اجاره بها کم کند یا قرارداد را به واسطه عدم ایفای تعهد مالک فسخ نماید. البته بهترین راه توافق کتبی در قرارداد و انجام سرویس اولیه توسط مالک است تا از بروز اختلاف پیشگیری شود.
نتیجه گیری
سرویس های دوره ای و نگهداری روزمره پکیج بیشتر بر عهده مستاجر است. در مقابل، تعویض قطعات اصلی و تعمیرات سنگینی که به ساختار تاسیسات و استهلاک طبیعی مربوط می شود، جزو وظایف مالک محسوب می شود. قولنامه ای که در آن برای پکیج، بند جداگانه نوشته شده و حدود تعمیرات جزئی و اساسی دقیق مشخص شده است، جلوی بسیاری از اختلاف ها را می گیرد. ثبت وضعیت پکیج در روز تحویل، شامل برند، سابقه سرویس و هر عیب ظاهری، بعدا هنگام تشخیص تقصیر یا استهلاک، کمک بزرگی برای هر دو طرف خواهد بود.
گزارش فنی تعمیرکار مستقل هم می تواند در زمان اختلاف، مرجع قابل اتکایی برای قاضی و حتی خود مالک و مستاجر باشد. هر زمان نیاز به بررسی فنی، برآورد منصفانه هزینه و مشاوره درباره تعمیر یا تعویض پکیج داشتید، می توانید برای یک تصمیم راحتتر روی همراهی کهن دما حساب کنید.